Τρίτη, 30 Μαρτίου 2010

Εκδημία του Ακαδημαϊκού Καίσαρος Αλεξόπουλου (1909-2010)


Ἐκδημία τοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ Καίσαρος Ἀλεξοπούλου (1909-2010)
Ἀπεβίωσε τὰ ξημερώματα τοῦ Σαββάτου 27 Μαρτίου 2010, πλήρης ἡμερῶν, σὲ ἡλικία 101 ἐτῶν, ὁ Ἀκαδημαϊκός, ὁμότιμος Καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ ἐπὶ 35ετίαν Διευθυντὴς τοῦ Ἐργαστηρίου Φυσικῆς, Καῖσαρ Δ. Ἀλεξόπουλος.

* * *

Ὁ Καῖσαρ Δ. Ἀλεξόπουλος γεννήθηκε στὴν Πάτρα στὶς 10 Νοεμβρίου 1909.
Ἀπὸ τὸ 1926 ἕως τὸ 1932 φοίτησε στὸ Πολυτεχνεῖο τῆς Ζυρίχης ἀπ᾿ ὅπου ἔλαβε Δίπλωμα Μηχανολόγου Μηχανικοῦ τὸ 1930 καὶ Δίπλωμα Φυσικοῦ τὸ 1932.

Ἐργάστηκε ἐρευνητικῶς στὸ ἐργαστήριο Φυσικῆς στὸ Πολυτεχνεῖο τῆς Ζυρίχης, κοντὰ στὸν Καθηγητὴ P. Scherrer (Βραβεῖο Νόμπελ Φυσικῆς) καὶ ἀνακηρύχθηκε Διδάκτωρ τῶν Φυσικῶν Ἐπιστημῶν τὸ 1935. Τότε, ἐπέστρεψε στὴν Ἑλλάδα.

Ἕνα χρόνο ἀργότερα ἐξελέγη Ὑφηγητὴς τὸ 1936 καὶ ἐργάστηκε ἐρευνητικῶς στὸ Ἐργαστήριο Φυσικῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν. Τὸ 1939, σὲ ἡλικία 30 ἐτῶν, ἐξελέγη Τακτικὸς Καθηγητὴς Φυσικῆς στὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, ὅπου ἐδίδαξε σὲ χιλιάδες φοιτητὲς πολλῶν Σχολῶν γιὰ 35 συναπτὰ ἔτη ἕως τὸ 1974. Στὸ διάστημα αὐτό, διετέλεσε ἐπίσης Διευθυντὴς τοῦ Ἐργαστηρίου Φυσικῆς, τὸ ὁποῖο ὑπηρέτησε μὲ συνέπεια καὶ ἐξύψωσε ἐπιστημονικῶς, συνέβαλε δὲ στὴν ἀνάδειξη μεγάλου ἀριθμοῦ διακεκριμένων ἐπιστημόνων στὴν ἔρευνα καὶ τὴν ἐκπαίδευση.

Τὴν περίοδο 1970-1972 διετέλεσε Πρύτανης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ μὲ τὴν ἰδιαιτέρως τολμηρὴ καὶ συμβολικὴ πράξη του νὰ παραιτηθεῖ ἀπὸ Πρύτανης τὸ 1972, ἀντιδρώντας στὶς ἐπεμβάσεις τοῦ τότε δικτατορικοῦ καθεστῶτος στὰ Πανεπιστήμια, κέρδισε τὸν σεβασμὸ ὅλων τῶν συναδέλφων του καὶ τῆς κοινωνίας.

Τὸ 1962 ἐξελέγη τακτικὸ μέλος τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν, τῆς ὁποίας διετέλεσε Πρόεδρος γιὰ τὸ ἔτος 1979.

Τιμήθηκε μὲ τὸν τίτλο τοῦ ἐπιτίμου διδάκτορος τοῦ Πανεπιστημίου Ἰωαννίνων, καθὼς καὶ μὲ τὸ παράσημο «Τάγμα τοῦ Φοίνικος». Ὑπῆρξε ἐκπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος στὴν Ἐπιστημονικὴ Ἐπιτροπὴ τοῦ NATO, διευθύνων σύμβουλος τοῦ Βασιλικοῦ Ἱδρύματος Ἐρευνῶν καὶ μέλος τῆς διοικούσης Ἐπιτροπῆς τοῦ Κέντρου Ἐρεύνης Ἀτομικῶν Φυσικῶν Ἐπιστημῶν «Δημόκριτος», ὡς καὶ ἰδρυτικὸ μέλος τῆς Ἑλληνικῆς Ἀνθρωπιστικῆς Ἑταιρείας.

Κατὰ τὴν μακρόχρονη σταδιοδρομία του ἐργάστηκε στὴν Πυρηνικὴ Φυσικὴ καὶ στὴν Φυσικὴ Στερεᾶς Καταστάσεως, δημοσιεύοντας περισσότερες ἀπὸ 100 ἐργασίες σὲ ἔγκυρα διεθνῆ ἐπιστημονικὰ περιοδικά. Συνέγραψε σειρὰ διδακτικῶν βιβλίων Φυσικῆς γιὰ ὅλες τὶς ἐκπαιδευτικὲς βαθμίδες. Τὸ πεντάτομο ἔργο του «Φυσική» καλύπτει ὅλους τοὺς ἐπιμέρους τομεῖς τῆς Γενικῆς Φυσικῆς καὶ ἀποτελεῖ σημεῖο ἀναφορᾶς στὴν ἑλληνικὴ βιβλιογραφία.

Τὸ 1986 ἐξέδωσε στὰ Ἀγγλικά, σὲ συνεργασία μὲ τὸν Καθηγητὴ Παναγιώτη Ἀ. Βαρῶτσο, ἐρευνητικὴ μονογραφία γιὰ τὴν Θερμοδυναμικὴ τῶν πλεγματικῶν ἀτελειῶν στὰ στερεά. Μὲ τοὺς Π. Βαρῶτσο καὶ Κ. Νομικὸ συνεργάστηκε ἐρευνητικῶς στὴν μελέτη τοῦ στερεοῦ φλοιοῦ τῆς γῆς (μέθοδος ΒΑΝ).

Στὸν γάμο του μὲ τὴν Ἑλένη Ζάχου ἀπέκτησαν ἕνα υἱό, τὸν Δημοσθένη, καὶ δύο ἐγγόνια, τὴν Ἀλεξάνδρα καὶ τὸν Καίσαρα.

Ἡ ἐξόδιος ἀκολουθία ἐψάλη στὸν Ἱ. Ν. Ἁγίων Θεοδώρων, στὸ Α´ Κοιμητήριο Ἀθηνῶν, τὴν Μεγάλη Τρίτη, 30 Μαρτίου 2010, στὶς 11:00. Τὸν ἐπικήδειο λόγο ἐξεφώνησε ὁ Ἀκαδημαϊκός, ὁμότιμος Καθηγητὴς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, κ. Γεώργιος Κοντόπουλος. Ἡ ταφὴ ἔγινε στὴν Πάτρα.

Ἀκολουθοῦν σύνδεσμοι σχετικῶν κειμένων καὶ φωτογραφιῶν ἀπὸ τὸ ἱστολόγιο «Μικρὸ Κελλάρι»: 1, 2, 3.

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από την ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ του ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ ΦΥΣΙΚΗΣ του Καθ. Παναγιώτη Βαρώτσου

Σάββατο, 27 Μαρτίου 2010

Διάσημοι Φυσικοί που άνοιξαν δρόμους στη Φυσική.


Το 2005 (έτος Φυσικής) το περιοδικό Physics Teacher μαζί με τα τεύχη έστειλε μια σειρά από 54 κάρτες με τους πιο διάσημους Φυσικούς που έγραψαν Ιστορία ή καλύτερα την ίδια τη Φυσική.
Πίσω από κάθε κάρτα υπάρχει ένα σύντομο των λίγων λέξεων βιογραφικό, που πολλές φορές είναι ιστορικές εκφράσεις που είπαν, η κάτι το πολύ χαρακτηριστικό για τη ζωή και το έργο τους.
Η μετάφραση από τον αυτόματο μεταφραστή της GOOGLE.
Το κείμενο στο πρωτότυπο και οι κάρτες με τα πορτραίτα των διάσημων Φυσικών ΕΔΩ ΠΑΤΩΝΤΑΣ

1) Luis Alvarez (1911-1988) Γενέτειρα: San Francisco, CA
(Βραβείο Νόμπελ: 1968)
Alvarez ήταν ένας ευφυής και γόνιμος πειραματιστής. Με Geiger μετρητές έδειξε ότι οι εισερχόμενες κοσμικές ακτίνες είναι ως επί το πλείστον θετικές, με θαλάμους φυσαλίδων ανακάλυψε συντονισμοί nucleon, και με συστοιχίες κεραία που εκλεπτυσμένη τη χρήση του ραντάρ. Συνήθιζε κοσμικής - muons ακτίνων να ελέγξει θαλάμους ταφή σε αιγυπτιακές πυραμίδες, και ραδιενέργεια για την ανίχνευση ενός κομήτη σύγκρουσης με τη Γη που μπορεί να έχουν εξοντωθεί οι δεινόσαυροι.

2) John Bardeen (1908-1991) Γενέτειρα: Madison, WI
(Βραβεία Νόμπελ: 1956, 1972)
Κανείς άλλος δεν έχει κερδίσει δύο βραβεία Νόμπελ στη Φυσική. Bardeen ήταν coinventor των τρανζίστορ, καθώς και η codeveloper της θεωρίας BCS των υπεραγωγιμότητα. Πρακτικές εφαρμογές του έργου του έχει ξεσηκώσει τον πολιτισμό μας, και τις μεθόδους ανάλυσης του έχουν μετατραπεί θεωρητική έρευνα σε συμπυκνωμένη φυσική.

3) Herman R. Branson (1914-1995) Γενέτειρα: Pocahontas, VA
Πρωτογενή ερευνητικά ενδιαφέροντα Branson ήταν μαθηματική βιολογία και τη δομή των πρωτεϊνών. Συνεργασία του με τον Robert B. Coney και Β. Linus Pauling οδήγησε στον εντοπισμό του άλφα και γάμμα ελικοειδή δομή των πρωτεϊνών. Άλλες προσπάθειες του περιελάμβανε πειραματικές και θεωρητικές έρευνες της χρήσης των ραδιενεργών ισοτόπων ως ιχνηθετών, και οι μελέτες επιπτώσεων ηλεκτρονίων των μικρών οργανικών μορίων. Μετά από μια ερευνητική σταδιοδρομία του πάνω από δεκαετίες, Branson πήγε στην χρησιμεύσει ως πρόεδρος δύο ιστορικά μαύρο πανεπιστήμια.

4) Subrahmanyan Chandrasekhar (1910-1995) Γενέτειρα: Lahore, Ινδία Νόμπελ: 1983. Chandrasekhar επιτέθηκαν αρκετούς τομείς της θεωρητικής φυσικής, σε κάθε περίπτωση που παράγουν μια οριστική ανάλυση του τομέα. Ήταν ο πρώτος που προτείνει το μηχανισμό για την κατάρρευση των άστρων που εκφυλίζονται σε λευκούς νάνους. Μελετώντας αστρική δυναμική, έκανε σημαντικές προόδους στην κατανόηση της υδροδυναμική, hydromagnetics, ακτινοβολίας και μεταφοράς ενέργειας.

5) Richard P. Feyman (1918-1988) Γενέτειρα: New York, NY
(Νόμπελ Βραβείο: 1965)
Το All-American παιδί από το Μπρούκλιν. Από τη διδασκαλία του με τη δημοφιλή βιβλία του για την βαθιά το έργο του για ηλεκτρομαγνητισμού, όλες τις εισφορές του είχε μια μοναδική αίσθηση. Χρησιμοποιούμε τα διαγράμματα Feynman και να αποκτήσουν νέα στοιχεία που προέκυψαν από την Φάινμαν διαλέξεις που προέρχεται από μια σειρά μαθημάτων καινούριος. Αγαπούσε τη φυσική με μεράκι και, κατά τα λεγόμενά του, ήταν ένα «περίεργο χαρακτήρα».

6) Benjamin Franklin (1706-1790) Γενέτειρα: Boston, MA
Εκδότης, bon vivant, πατριώτης, και διπλωμάτης, ο ρόλος του Φρανκλίνου ως επιστήμονας είχε αναγνωριστεί περισσότερο στην Ευρώπη από ό, τι στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το άρθρο για την ηλεκτρική ενέργεια στην αρχική Εγκυκλοπαίδεια Britannica (1775) είναι γεμάτη με αναφορές στην έρευνα του αντίστροφου του τετραγώνου του νόμου για το πρόβλημα της θωράκιση. Eripuit coelo fulmen sceptrumque tyrannis.

7) Galileo Galilei (1564-1642) Γενέτειρα: Πίζα, Ιταλία
Galileo επινόησε και χρησιμοποίησε ένα τηλεσκόπιο για να ανακαλύψετε τα φεγγάρια του Δία, κρατήρες της Σελήνης, που διακινούνται σημεία για τον ήλιο, και οι φάσεις της Αφροδίτης, όλα τα ισχυρά αποδεικτικά στοιχεία υπέρ του ηλιοκεντρικού μοντέλου του ηλιακού συστήματος. Διάλογοι του που το έδαφος-έργο της κινηματικής, που οδήγησε στην δυναμική του Νεύτωνα. Απειλούνται από την Ιερά Εξέταση σε μεγάλη ηλικία του, παραιτήθηκε δημοσίως την πίστη του ότι η Γη κινείται γύρω από τον Ήλιο, αλλά σύμφωνα με το μύθο, ψιθύρισε «Ωστόσο, κινείται"

8) Γιώργος Gamow (1904-1968) Γενέτειρα: Οδησσός, Ρωσικής Αυτοκρατορίας (νυν Ουκρανία)
Gamow εφαρμόζονται κβαντομηχανική για το πρόβλημα της διάσπασης άλφα και έδειξε ότι η alphas πρέπει σήραγγα μέσα από το πυρηνικό δυναμικό εμπόδιο. Πρότεινε το γενικό σύστημα για την προέλευση του σύμπαντος σήμερα είναι γνωστή ως θεωρία του big bang, τον υπολογισμό (με Ρ. Alpher) η παραγωγή των ελαφρών στοιχείων κατά τη διάρκεια της έκρηξης και την πρόβλεψη της ύπαρξης της αρχέγονης ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας. Ανάμεσα στα πολλά βιβλία του popularizing επιστήμη είναι ο κ. Tompkins in Wonderland

9) J. Willard Gibbs (1839-1903) Γενέτειρα: New Haven, CT
Στην ηλικία των 32 διορίστηκε Gibbs πλήρη καθηγητής στο Yale. Ήταν δεν αμφιβολία ο κατ 'εξοχήν ΗΠΑ θεωρητικός φυσικός στην εποχή του, αλλά πολύ λίγοι Αμερικανοί γνώριζαν γι' αυτόν. Δημοσίευσε θεμελιώδη αλλά πολύ αφηρημένα έγγραφα για θερμοδυναμικής σε μια σκοτεινή περιοδικό, και ήταν κατανοητή από λίγα μόνο από τους συνομηλίκους του στην Ευρώπη, όπως ο Maxwell. Τώρα καταλαβαίνουμε ότι αυτός έθεσε τις βάσεις για τη χημική θερμοδυναμική και στατιστική μηχανική.

10) Hermann von Helmholtz (1821-1894) Γενέτειρα: Potsdam, Γερμανία.
Εισφορές Helmholtz στην επιστήμη καλύπτει ένα φάσμα θεμάτων: οπτική, ακουστική, μηχανική, υδροδυναμική, ηλεκτρομαγνητισμού, μαθηματικά και ιατρική. Ευρύτερα γνωστός ως codisoverer (με Joule και Julius Mayer), του νόμου της διατήρησης της ενέργειας, που επεκτάθηκε τρεις θεωρία του Young χρώμα της όρασης, γνωστή σήμερα ως το ζευγάρι - Helmholtz θεωρία. Αυτός διατύπωσε τη θεωρία απήχηση της ακοής, σε εφαρμογή η χρήση των αντηχεία (που σήμερα ονομάζεται Helmholtz αντηχεία) στην ανάλυση πολύπλοκων ήχους, και έκανε τη σημαντική συνεισφορά στη θεωρία μουσικής. Κατασκεύασε μια γενικευμένη μορφή της ηλεκτρομαγνητικής θεωρίας? Εξίσωση του ηλεκτρομαγνητικού κύματος ονομάζεται προς τιμήν του.

11) William Thomson (Lord Kelvin) (1824-1907) Γενέτειρα: Μπέλφαστ, της Ιρλανδίας.
Thomson με σημαντική συνεισφορά σε πολλούς τομείς της φυσικής, αλλά πρώτα απ 'όλα ένα δάσκαλο, που εξυπηρετεί για 53 έτη ως καθηγητής της φυσικής φιλοσοφίας στο Παν. της Γλασκώβης. Δημοσίευσε 660 έγγραφα σχετικά με θέματα συμπεριλαμβανομένης θερμοδυναμική, οπτική, ελαστικότητα, ηλεκτρισμού και μαγνητισμού, υδροδυναμική, και πλοήγησης. Το 1848 θα προτείνει μια απόλυτη κλίμακα θερμοκρασίας, και αργότερα συνεργάστηκε με Joule κατά την εκπόνηση της Joule-Thomson αποτέλεσμα. Εφηύρε επίσης μια βελτιωμένη πλοήγηση πυξίδα, η γαλβανόμετρο καθρέφτη, και ένα αναλογικό πρόβλεψης παλίρροια.

12) Johannes Kepler (1571-1630) Γενέτειρα: Weil der Stadt, Γερμανία. Ο Κέπλερ ανακάλυψε το καθεστώς του ηλιακού συστήματος. Αναλαμβάνοντας τα αστρονομικά στοιχεία συσσωρευτεί από Tyho Brade και τοποθέτησή τους στο μοντέλο του Κοπέρνικου πλανήτες σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο, ο Κέπλερ έδειξε ότι οι τροχιές οι ελλείψεις, και τις περιόδους και ακτινική αποστάσεις ήταν συνδεδεμένοι με έναν απλό τρόπο. Αυτό το σύνολο στάδιο του Νεύτωνα για να αντλήσει τις σχέσεις και τις θεμελιώδεις νόμους της δυναμικής και το αντίστροφο-πλατεία δίκαιο.

13) James Clerk Maxwell (1831-1879) Γενέτειρα: Edinburg, Scotland.
Maxwell είναι το πιο γνωστό για την παρασκευή του της ηλεκτρομαγνητικής θεωρίας. Τα λόγια του Αϊνστάιν, «Η ειδική θεωρία της οφείλει την προέλευσή της σχετικά με εξισώσεις του Maxwell το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο". Άλλες σημαντικές συνεισφορές του στην πρόοδο της επιστήμης περιλαμβάνονται διατύπωση, ανεξάρτητα από Ludwig Boltzmann, το Maxwell-Boltzmann κινητικής θεωρίας των αερίων.

14) Amalie Emmy Noether (1882-1935) Γενέτειρα: Erlangen, Γερμανία
Η Noether ανακάλυψε και απέδειξε δύο θεωρήματα, και συνομιλεί τους, που έχουν επηρεάσει βαθιά σύγχρονη φυσική. Τα θεωρήματα, συλλογικά γνωστών ως «θεώρημα Noethet του", δίνουν μια γενική σχέση μεταξύ συμμετρίες στη Φυσική και τις αρχές της διατήρησης, και παρέχουν το φορμαλισμό για την κατανόηση της ενέργειας-συνομιλία ώθηση στη θεωρία της γενικής σχετικά. Αλλά Θεώρημα Noether αντιπροσωπεύει μόνο ένα μικρό κλάσμα των επιτευγμάτων της. Το μεγαλύτερο μέρος της δραστηριότητας της ήταν στην ανάπτυξη της σύγχρονης αφηρημένης άλγεβρας.

15) Hans Christian Oersted (1777-1851) Γενέτειρα: Rudkobing, Δανία
Μεγάλος φυσικός, χημικός (πρώτος για την προετοιμασία μεταλλικών αλουμίνιο), και θαυμάσιος δάσκαλος. Δίνοντας παράλληλα μια επίδειξη διάλεξη, Oersted ανακάλυψε ότι ένα ηλεκτρικό ρεύμα επηρεάζεται μια βελόνα της πυξίδας. Είχε βρεθεί ο συνδετικός κρίκος μεταξύ του ηλεκτρισμού και του μαγνητισμού, για τα οποία ο ίδιος και πολλοί άλλοι είχαν την αναζήτηση.

16) Sir Joseph John Thomson (1846-1940) Γενέτειρα: Cheetham Hill, Μεγάλη Βρετανία.
Πείραμα JJ Thomson για ηλεκτρική εκκενωση των αερίων του έδειξε ότι οι καθοδικές ακτίνες είναι πράγματι αρνητικά φορτισμένα σωματίδια με μια ενιαία επιβάρυνση ως ποσοστό του μάζα. Thomson πιστεύεται ότι αυτά τα "ηλεκτρόνια" να είναι θεμελιώδη συστατικά της ύλης και πρότεινε ένα μοντέλο του ατόμου στο οποίο τα ηλεκτρόνια έχουν ενταχθεί σε μια σφαίρα θετικό φορτίο. Ο εξέτασε επίσης τις επιπτώσεις των ηλεκτρικών και μαγνητικών πεδίων σε θετικά ιόντα, που παρέχει την πρώτη απόδειξη πείραμα για την ύπαρξη των ισοτόπων.

17) Rosalyn Sussan Yalow (1921 -) Ημερομηνία γέννησης: New York, NY (Βραβείο Νόμπελ: 1977 Φυσιολογίας της Ιατρικής)
Η Yalow ήταν ιατρός η οποία, σε συνεργασία με την SA Berson, αναπτύχθηκαν μέθοδοι που χρησιμοποιούν ραδιενεργά ισότοπα για τη διερεύνηση φυσιολογικών συστημάτων που επιτρέπουν την ανίχνευση των λεπτών συγκεντρώσεις των βιολογικών ή φαρμακολογικών ουσιών στα δείγματα των υγρών του σώματος. Οι μέθοδοι καλούνται ραδιοανοσοπροσδιορισμού (RIA). Η έννοια ΡΙΑ οδήγησε σε αναρίθμητες καινοτομίες στον τομέα της έρευνας και πρακτικών εφαρμογών. ΡΙΑ μπορούν να χρησιμοποιηθούν, για παράδειγμα, στην οθόνη του αίματος σε τράπεζες αίματος για τον ιό της ηπατίτιδας, καθορίζουν τα επίπεδα της δοσολογίας του σέρνει και αντιβιοτικών, καθώς και τον εντοπισμό και τη θεραπεία ορμονών που σχετίζονται με προβλήματα υγείας.

18) Chen Ning Yang (1922 -) Γενέτειρα: Hofei, Anhwei, Κίνα
(Βραβείο Νόμπελ: 1957)
"Frank" Yang προβλέψει ότι μία από τις πιο θεμελιώδεις νόμους, τη διατήρηση της ισοτιμίας, θα πρέπει να παραβιάζονται κατά τις αλληλεπιδράσεις Αδύναμος. Πείραμα επιβεβαίωση αυτού του αποτελέσματος προκάλεσε μια πλήρη επανεξέταση της φύσης των αρχών συμμετρίας και νόμους συνομιλία. Ο Yang-Mills θεωρίες είναι πλέον βασική για την κατανόηση της φυσικής των σωματιδίων.

Πέμπτη, 25 Μαρτίου 2010

Ένας τόσο απλός ηλεκτρικός κινητήρας.

Το πείραμα αυτό με τον κινητήρα προτείνεται σαν εργαστηριακή άσκηση στο βιβλίο
Physics – Principles and Problems – Merril. (GLENCOE 1995)
Εκεί στην επεξεργασία της εργαστηριακής άσκησης έχει τις παρακάτω ερωτήσεις, που απαντά στο βιβλίο του καθηγητή. Νομίζω ότι μετέφρασα σωστά, και ότι στην ερώτηση 4 και πιο πολύ στην 5 δίνει μια εξήγηση για την λειτουργία του κινητήρα.
Μέσα στις παρενθέσεις οι απαντήσεις που δίνει.

1) Περιστρέφεται ο βρόχος προς τις δυο φορές;
(Οι περισσότεροι κινητήρες δουλεύουν προς τη μία φορά. Όσοι απ’ αυτούς δουλεύουν και προς τις δύο φορές, στη μία δουλεύουν καλύτερα)

2) Προβλέψτε τι θα συμβεί όταν οι συνδέσεις με την μπαταρία αντιστραφούν.
Δοκιμάστε το. Περιγράψτε τα αποτελέσματα.
(Ο κινητήρας δουλεύει τώρα καλύτερα. ΣΗΜ δική μου: Φαίνεται ξεκίνησε το πείραμα στη φορά που δεν περιστρέφεται γρήγορα)

3) Αναφέρατε τρεις τουλάχιστον τρόπους τροποποίησης του πειράματος που θα έδιναν μεγαλύτερη ταχύτητα περιστροφής.
(Αύξηση της τάσης της πηγής που συνεπάγεται αύξηση του ρεύματος που διαρρέει το πηνίο. Χρησιμοποίηση περισσότερων μαγνητών, ή ενός ισχυρότερου μαγνήτη.
Αύξηση του πλήθους των σπειρών στο πηνίο. Κρατήστε ένα μαγνήτη ακριβώς πάνω από το πηνίο (στην εικόνα το πηνίο στην αρχική του θέση είναι σχεδιασμένο κατακόρυφο) και έναν άλλο μαγνήτη ακριβώς κάτω από το πηνίο)

4. Γιατί ο βρόχος περιστρέφεται; Υπόδειξη: Ξεκινήστε από τη διαδρομή του ρεύματος από την ηλεκτρική πηγή.
(Το ρεύμα διερχόμενο από το πηνίο παράγει μαγνητικό πεδίο. Ο μόνιμος μαγνήτης έλκει (ή απωθεί) έτσι το «μαγνητισθέν» πηνίο προκαλώντας την κίνησή του).

5. Γιατί νομίζετε ότι ο κινητήρας δουλεύει καλύτερα στη μία φορά παρά στην άλλη;
(Ο βρόχος και τα ευθύγραμμα σύρματα δεν είναι σταθμισμένα τέλεια -not perfectly balanced- . Καθώς ο βρόχος στρέφεται κλυδωνίζεται – κοσκινίζει- γεγονός που κάνει τις ηλεκτρικές συνδέσεις εναλλακτικά να κόβονται και να αποκαθίστανται).

Εφαρμογή: Οι μαθητές μπορούν να σημειώσουν τους μαγνήτες, τις ψήκτρες και τα πηνία σε ανοικτούς κινητήρες. Οι κινητήρες συνήθως είναι βαρείς για το μέγεθός τους, γιατί όλοι έχουν μαγνήτες - όταν δεν έχουν ηλεκτρομαγνήτες- πηνία τυλιγμένα σε σιδερένιους πυρήνες και αρκετό σύρμα.

Τετάρτη, 24 Μαρτίου 2010

Τα τρία ραδιενεργά μπισκότα.

Καλό είναι να κρατηθείτε όσο γίνεται μακρυά από τη ραδιενέργεια.
Μα αφού "πρέπει" να φάτε το ένα, να κρατήσετε στο χέρι σας το άλλο, και να βάλετε στη τσέπη σας το τρίτο, η απάντηση που περιορίζει τον κίνδυνο είναι:
Φάτε το μπισκότο με την ακτινοβολία γ, ενδέχεται να διαπεράσει το σώμα σας, πως λένε ... αβλαβής διέλευση.
Κρατήστε στο χέρι σας το μπισκότο με την ακτινοβολία β (ηλεκτρόνια από τον πυρήνα), το δέρμα του χεριού θα σας προστατέψει.
Βάλτε στη τσέπη σας το μπισκότο με την ακτινοβολία α (πυρήνες ηλίου), τα ρούχα θα σας προστατέψουν απορροφώντας τα σωμάτια α.

Αλλά καλού κακού .... αφήστε τα πειράματα αυτού του είδους.

Σάββατο, 20 Μαρτίου 2010

Πείραμα στο χαρτί. Διατήρηση της ορμής σε μια μετωπική κρούση


Στη χρονοφωτογραφία φαίνονται τα διαδοχικά στιγμιότυπα της κίνησης - κρούσης μιας σφαίρας Α, με αρχικά ακίνητη σφαίρα Β, ίσης μάζας 0,1 Kg.

Τα στιγμιότυπα είναι κάθε 1/50 s το ένα από το άλλο, η κλίμακα σε cm.

Αντλώντας πληροφορίες από τη χρονοφωτογραφία, (και από τα δεδομένα)

να βρεθούν:

1) Το μέτρο της ταχύτητας της σφαίρας Α πριν την κρούση.

2) Το μέτρο της ορμής της σφαίρας Α πριν την κρούση.

3) Η ταχύτητα και η ορμή της σφαίρας Β πριν την κρούση.

4) Η ορμή του συστήματος των δύο σφαιρών πριν την κρούση.

5) Η ταχύτητα και η ορμή της σφαίρας Α μετά την κρούση.

6 Η ταχύτητα και η ορμή της σφαίρας Β μετά την κρούση.

7) Η μεταβολή της ορμής της σφαίρας Α στην κρούση.

8) Η μεταβολή της ορμής της σφαίρας Β στην κρούση.

9) Τι συμπέρασμα προκύπτει από τα (7) και (8);

10) Σχεδίασε τα διανύσματα της ορμής και της μεταβολής της ορμής για κάθε σφαίρα.

11) Αν η διάρκεια της κρούσης ήταν 0, 001s υπολόγισε τη μέση δύναμη που δέχτηκε κάθε σφαίρα στην κρούση.

12) Υπολόγισε την ορμή του συστήματος των δύο σφαιρών μετά την κρούση. Τι συμπεραίνεις;

Η απάντηση σε δίστηλο φύλλο εργασίας ΕΔΩ.

Κυριακή, 14 Μαρτίου 2010

Τετάρτη, 10 Μαρτίου 2010

Θέματα διαγωνισμού Φυσικής Γ Λυκείου - Α φάση- της ΕΕΦ.



Διεξήχθη το περασμένο Σάββατο 6 Μαρτίου ο ετήσιος διαγωνισμός της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών.
Ο διαγωνισμός γίνεται από την αιγίδα του Υπουργείου Παιδείας και του Εργαστηρίου Φυσικών Επιστημών Τεχνολογίας Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Τα θέματα της Γ Λυκείου -α φάση- σε μικροκραφία στην εικόνα.
Θέματα και απαντήσεις ΕΔΩ

Δευτέρα, 1 Μαρτίου 2010

Εξασκούνται ίσες δυνάμεις, η μία απευθείας, η άλλη μέσω βάρους. Ποιά επιτάχυνση είναι μεγαλύτερη;

Aπάντηση ( Σωστές: b, e)
Αν και η δύναμη που εφαρμόζεται είναι ίδια και στις δύο περιπτώσεις, η μάζα που επιταχύνεται είναι διαφορετική. Στο σύστημα του ενός σώματος, μόνο το σώμα Α επιταχύνεται. Στο σύστημα των δύο σωμάτων, επιταχύνονται δύο σώματα ίσης μάζας το Α και το Β. Διπλάσια μάζα έχει σαν αποτέλεσμα μισή επιτάχυνση. Έτσι η επιτάχυνση είναι μεγαλύτερη (g) στο σύστημα του ενός σώματος.
(Από το δεύτερο νόμο του Newton α=Σf/m η ίδια δύναμη δρά σε μισή μάζα, προκαλεί διπλάσια επιτάχυνση)

Η τάση του νήματος είναι 10 Ν στο σύστημα του ενός σώματος – όχι όμως στο σύστημα των δύο σωμάτων (αν ήταν 10 Ν, η συνισταμένη δύναμη στο σώμα Β θα ήταν μηδέν, δεν θα επιταχύνονταν). Επειδή η επιτάχυνση του συστήματος των δύο σωμάτων είναι η μισή, η τάση του νήματος στο σύστημα των δύο σωμάτων είναι μισή (5Ν)