Τρίτη 24 Απριλίου 2018

Επίσκεψη μελών της ΕΕΦ - ΕΚΦ (ενώσεις ελλήνων - κυπρίων φυσικών) στην Κύπρο (Δεκέμβριος του 1973)


Αναμνηστική φωτογραφία με τον Αρχιεπίσκοπο Μακάριο μελών της ΕΕΦ - ΕΚΦΕ  τον Δεκέμβριο του 1973, ένα μήνα μετά το Πολυτεχνείο τον Νοέμβρη του 1973 και λίγους μήνες πριν το άφρον προδοτικό πραξικόπημα της χούντας του Ιωαννίδη και την εισβολή των Τούρκων τον Ιούλιο του 1974.
Αν και οι πολιτικοί γνωρίζουν να κρύβονται, νομίζω διακρίνεται η προβληματισμένη όψη του Μακάριου, ίσως και άλλων προσώπων της φωτογραφίας. 
Διακρίνω  την  Παρασκευή  Ευθυμίου - Υφηγήτρια τότε της έδρας της Γενικής Φυσικής -1
 τον Μιχαήλ Αναστασιάδη - καθηγητή της Ηλεκτρονικής Φυσικής -2
 τον Καίσαρα Αλεξόπουλο - καθηγητή της Γενικής Φυσικής -3
 τον Αλκιβιάδη Αποστολάκη (;) - καθηγητή της Πυρηνικής Φυσικής -4
 την Ζαφειρία Σανδαλάκη - Επιμελήτρια τότε στην έδρα της Γενικής Φυσικης -5
 τον Διονύση Μαρίνο - Επιμελητή τότε στην έδρα της Γενικής Φυσικής του Αλεξόπουλου -6

Παρασκευή 30 Μαρτίου 2018

Σάββατο 21 Μαΐου 2016

Οφθαλμαπάτες, άρθρο στον "Φυσικό Κόσμο" τον Φεβρουάριο του 1970

Άρθρο  του Π. ΤZANETAKH  - τότε φοιτητή του Φυσικού Αθήνας (1970) - στο περιοδικό Φυσικός Κόσμος (Τεύχος  18 Φεβρουάριος 1970)

Έχουμε συνηθίσει να θεωρούμε τις οπτικές απάτες σαν ατέλειες της όρασής μας, σαν πηγές σφαλμάτων. Εξετάζοντας τις οπτικές απάτες πιο προσεκτικά οδηγούμαστε στο μηχανισμό εισόδου των οπτικών ερεθισμάτων στον εγκέφαλο, στην ίδια μας τη σκέψη. Αλλά και κάτι ακόμη: είναι απαραίτητες στα σημερινά μέσα επικοινωνίας.

Από τις αισθήσεις πρώτη σε εμπιστοσύνη και βεβαιότητα είναι η αφή. Ας θυμηθούμε τη φράση «απτή πραγματικότητα» και τους «τύπους των ήλων» του Αποστόλου Θωμά.
Αν βάλουμε σε δυο χαρτονένια κουτιά (ένα μικρό και ένα μεγάλο) την ίδια ποσότητα άμμου, το μικρότερο θα μας φανεί μέχρι 50% βαρύτερο από το μεγάλο. Το αίσθημα του βάρους σχετίζεται και με τον όγκο που βλέπουμε.

Λόγω της περιορισμένης ακτίνας δράσης της αφής, τελικά η όραση κερδίζει την πρώτη θέση στην ιεραρχία εμπιστοσύνης. Οι μάρτυρες στο δικαστήριο είναι συνήθως αυτόπτες μάρτυρες. Τα διάφορα τρυκ κινηματογράφου και τηλεόρασης δεν κατάφεραν να κλονίσουν την εμπιστοσύνη μας σε ό,τι βλέπουμε. 










Παρασκευή 6 Μαΐου 2016

Το γεμίζω και αδειάζει

Σχεδιάστε τη μεταβολή με το χρόνο της στάθμης νερού στο ανοικτό δοχείο, εάν η παροχή του νερού που ρέει από το σωλήνα τροφοδοσίας από τον σωλήνα Α είναι μικρότερη από την παροχή εκροής του νερού  από το σωλήνα σιφόνι Β.


Στην αρχή ,το επίπεδο του νερού αυξάνεται σταδιακά μέχρι το ύψος h.
Αφού φθάσει στο ύψος Η, μέρος του νερού  αποστραγγίζεται μέσα από το σιφόνι.
Μόλις γεμίσει η διατομή της κορυφής του σωλήνα σιφονιού, η στάθμη του νερού θα αρχίσει να πέφτει καθώς, η παροχή του νερού που ρέει από το σωλήνα σιφόνι Β είναι μεγαλύτερη από την παροχή τροφοδοσίας του σωλήνα Α
Το επίπεδο της στάθμης του νερού θα συνεχίσει να ελαττώνεται  έως ότου φθάσει στο ύψος  h που συμπίπτει με την άκρη του σωλήνα Β

Μετά η διαδικασία επαναλαμβάνεται περιοδικά.


(221 Zubov – Shalnov) Plot the variation with time of the water level in the open vessel if the velocity of the water flowing from the in feed pipe A is less than the velocity of the water flowing from the siphon pipe A.

At first the level of water will gradually rise to the height h.
After reaching the height H some of the water will be drained through the siphon.
As soon as the entire cross section of the top of the siphon pipe is filled with water, the water level will begin to drop since from the given conditions the velocity of the water flowing from the pipe B is higher than from pipe A.

The level will continue to sink until it reaches the height H coinciding with the edge of the pipe B. After this the process will be repeated.  

ΣΧΕΤΙΚΑ: Le vase de Tantale στη Wikipedia (Γαλλικά)




Πέμπτη 28 Απριλίου 2016

Μέτρηση του συντελεστή ιξώδους - Πείραμα

Α Πείραμα
Μέτρηση του συντελεστού ιξώδους  Μεταλλική πλάκα εμβαδού 0,15 m2  συνδέεται με μάζα 8 g μέσω νήματος που περνάει από αβαρή τροχαλία. Η πλάκα χωρίζεται από την επιφάνεια με ένα λεπτό υμένιο πάχους 0,3 mm. Όταν αφήνεται ελεύθερη η πλάκα, κινείται προς τα δεξιά με σταθερή ταχύτητα 8,5 cm/s. Βρείτε τον συντελεστή ιξώδους του υγρού.  
(Από το βιβλίο Φυσική - Μηχανική Serway - Απόδοση στα ελληνικά Λεωνίδα Ρεσβάνη)




Β Πείραμα - Απλοποιημένη εκδοχή



Κυριακή 17 Απριλίου 2016

Ο Μαϊστρος, ο Λεβάντες, ο Γαρμπής

ΟΙ ΣΗΜΑΝΤΟΡΕΣ ΑΝΕΜΟΙ που ιερουργούνε
που σηκώνουν το πέλαγος σα Θεοτόκο
που φυσούν και ανάβουνε τα πορτοκάλια
που σφυρίζουν στα όρη κι έρχονται

Οι αγένειοι δόκιμοι της τρικυμίας
οι δρομείς που διάνυσαν τα ουράνια μίλια
οι Ερμηδες με το μυτερό σκιάδι
και του μαύρου καπνού το κηρύκειο

Ο Μαΐστρος, ο Λεβάντες, ο Γαρμπής
ο Πουνέντες, ο Γραίγος, ο Σιρόκος
η Τραμουντάνα, η Όστρια




Για τον προσδιορισμό της διεύθυνσης του ανέμου, δηλαδή του σημείου του ορίζοντα από το οποίο πνέει ο άνεμος, χρησιμοποιείται το ανεμολόγιο.
Αυτό έχει τις 16 κύριες διευθύνσεις, με τα αντιστοιχα ελληνικά και διεθνή σύμβολα, καθώς και την ονομασία τους στο επίσημο και το ναυτικό ονοματολόγιο.
Έτσι στην πρώτη εξωτερική ζώνη είναι σημειωμένες οι ελληνικές ονομασίες, στη δεύτερη οι αντίστοιχες στην Αγγλική γλώσσα, στην τρίτη οι λαϊκές ονομασίες στα Ελληνικά που επικρατούν μεταξύ των ναυτικών της Μεσογείου, στην τέταρτη ζώνη οι ονομασίες του Ελλην Πολεμικού Ναυτικού. Τέλος στην εσωτερική ζώνη οι ονομασίες των ανέμων στην Αρχαία Ελληνική γλώσσα. 
(ΠΗΓΗ Μαθήματα Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας: Αποστόλου Φλόκα - Εκδόσεις Ζήτη)

Το ανεμολόγιο με τις 16 βασικές διευθύνσεις των ανέμων κατά Κυριαζόπουλο και Λιβαδά, 1973


Τραμουντάνα = Βόρειος
Γραίγος = Βορειο-ανατολικός
Λεβάντες = Ανατολικός
Όστρια = Νότιος
Γαρμπής = Νότιο – δυτικός
Πουνέντες = Δυτικός
Μαϊστρος = Βόρειο – δυτικός

Ανεμολογική Κλίμακα (κατά Ζαμπάκα -1981)





Κυριακή 28 Ιουνίου 2015

Ερωτήσεις (πειράματα) σε απλά ηλεκτρικά κυκλώματα (μπαταρία και λαμπάκια)

.........................................................................................................................................................


Παρασκευή 7 Νοεμβρίου 2014

Μετατόπιση κηλίδας στον ηλεκτρονικό παλμογράφο Παρατήρηση συνεχούς - εναλλασσόμενης τάσης.

Παρατήρηση συνεχούς – εναλλασσόμενης τάσης στον ηλεκτρονικό παλμογράφο.
Στα επόμενα βήματα η σάρωση είναι εκτός, ενώ έχουμε φροντίσει να έχουμε περίπου την ίδια ενίσχυση στην κατακόρυφη και στην οριζόντια απόκλιση στην ίδια εξωτερικά εφαρμοζόμενη τάση.

Α1) Εφαρμογή συνεχούς τάσης στα πλακίδια οριζόντιας απόκλισης Χ,→ η κηλίδα μετατοπίζεται  δεξιά
Α2) Αλλαγή πολικότητας της συνεχούς τάσης, → η κηλίδα πάει αριστερά
Α3) Εφαρμογή εναλλασσόμενης τάσης στα πλακίδια οριζόντιας απόκλισης Χ, η κηλίδα πάει δεξιά  – αριστερά, αφήνοντας μια οριζόντια γραμμή στην οθόνη

Β1) Εφαρμογή συνεχούς τάσης στα πλακίδια κατακόρυφης  απόκλισης Ψ, → η κηλίδα μετατοπίζεται πάνω.
Β2) Αλλαγή πολικότητας της συνεχούς τάσης στα πλακίδια κατακόρυφης  απόκλισης Ψ,   → η κηλίδα μετατοπίζεται κάτω.
Β3) Εφαρμογή εναλλασσόμενης τάσης στα πλακίδια κατακόρυφης  απόκλισης Ψ, η κηλίδα πάει πάνω – κάτω, αφήνοντας μια κατακόρυφη  γραμμή στην οθόνη.

Γ1) Εφαρμογή συνεχούς τάσης στα πλακίδια οριζόντιας απόκλισης και στα πλακίδια κατακόρυφης απόκλισης Ψ, η κηλίδα μετατοπίζεται διαγώνια
Γ2) Εφαρμογή εναλλασσόμενης τάσης στα πλακίδια οριζόντιας απόκλισης Χ και στα πλακίδια κατακόρυφης απόκλισης Ψ, η κηλίδα πηγαινοέρχεται διαγώνια, αφήνοντας μια πλάγια γραμμή στην οθόνη του παλμογράφου




Παρασκευή 6 Σεπτεμβρίου 2013

Δευτέρα 24 Ιουνίου 2013

Τα κόκκινα, τα πράσινα, τα μπλε, τα μωβ φωτόνια στο φάσμα εκπομπής του ατομικού υδρογόνου.

Οι έγχρωμες γραμμές στο φάσμα εκπομπής του ατομικού υδρογόνου, σε εικονογραφημένη απάντηση.
Θεωρούμε ότι τα «ορατά» φωτόνια έχουν μήκος κύματος από 4000 nm (τα ιώδη) μέχρι 8000 nm (τα κόκκινα) ή με ενέργειες από 1,55 eV περίπου τα κόκκινα μέχρι 3,10 eV περίπου τα ιώδη.
Δίνεται η ενέργεια της θεμελιώδους κατάστασης του ατόμου του υδρογόνου
Ε1= - 13,6 eV, η ταχύτητα του φωτός στο κενό c = 300.000 Km/s 
 η σταθερά Plank h = 4,14 10 -15  eV s



Δευτέρα 17 Ιουνίου 2013

Κίνηση Παντού τα πάντα κινούνται. Πόσο μακριά; Απόσταση Πόσο γρήγορα; Ταχύτητα

Από το βιβλίο 
(Φυσική Γ Γυμνασίου:  Βασίλη Καραπαναγιώτη - Νίκου Παπασταματίου – Απόστολου Φέρτη – Χρίστου Χαλέτσου ΟΕΔΒ Αθήνα 2000)

3.1 Κίνηση
Παντού τα πάντα κινούνται
Κίνηση σημαίνει αλλαγή θέσης
Αλλαγή θέσης και μετατόπιση
Χρόνος και κίνηση
Η περιγραφή της κίνησης

3.2 Κίνηση: Πόσο μακριά και πόσο γρήγορα
Πόσο μακριά; Απόσταση
Πόσο γρήγορα – Ταχύτητα
Μονάδες ταχύτητας
Κατά μέσο όρο ή μέση ταχύτητα

Ερωτήσεις και προβλήματα 

Σάββατο 15 Ιουνίου 2013

Τα έξυπνα πουλιά ξέρουν που πατάνε


Smart Birds
This picture shows birds that may have been peeking through the windows of physics classes.
They have learned about standing waves and basic electricity.
They crowd as close as possible to the position of least motion at the node occurring at the pole and spread out in roughly inverse proportion to the harmonic amplitude of the mechanical motion of the wire.
Thus, most of the birds avoid the extreme vibration of the antinode of the fundamental mode of vibration.
(The photograph shows only about one-quarter of a wavelength. If it zoomed out to show three poles, the birds would be barely visible)
Also, they sit only on the 13.200- volt distribution line, avoiding the 138.000-volt transmission line, which would provide a much higher and possibly dangerous gradient across the height of a bird.
Another good reason to avoid the higher wire is the slightly higher wind velocities at the slightly higher altitude.


Η φωτογραφία  δείχνει μερικά  πουλιά που μπορεί να έχουν κρυφοκοιτάζει μέσα από τα παράθυρα των τάξεων φυσικής.
Έχουν μάθει για στάσιμα κύματα και βασικό ηλεκτρισμό.
Συνωστίζονται όσο το δυνατόν πλησιέστερα στη θέση της ελάχιστης κίνησης κοντά στον δεσμό στην κολώνα  και απλώνονται  περίπου αντιστρόφως ανάλογα με το  πλάτος  της μηχανικής κίνησης του σύρματος.
Έτσι, τα περισσότερα από τα πουλιά  αποφεύγουν την  ακραία δόνηση της κοιλίας του θεμελιώδους τρόπου ταλάντωσης του σύρματος της γραμμής..
(Η φωτογραφία δείχνει μόνο περίπου το ένα τέταρτο του μήκους κύματος.
Εάν γίνονταν zoom ώστε  να φανούν  τρεις κολώνες,  τα πουλιά μόλις που θα διακρίνονταν)
Ακόμη, κάθονται μόνο στη γραμμή διανομής των 13.200 βολτ,  αποφεύγοντας την γραμμή μεταφοράς των 138.000 βολτ,  η οποία παράγει  μια  πολύ υψηλότερη και ενδεχομένως επικίνδυνη διαφορά δυναμικού (ένταση ηλεκτρικού πεδίου = ΔVx) κατά μήκος του ύψους ενός πουλιού.
Ένας άλλος καλός λόγος για να αποφευχθεί το υψηλότερο σύρμα είναι οι ελαφρώς υψηλότερες ταχύτητες ανέμου στο κάπως μεγαλύτερο υψόμετρο της υπερκείμενης  γραμμής.

(Περιοδικό The Physics Teacher Φεβρουάριος 2008).

Πέμπτη 6 Ιουνίου 2013

Μηχανικός παλμογράφος επιδείξεως

Μηχανικός παλμογράφος επιδείξεως

Άρθρο του Χρήστου Κουμέλη, Επιμελητού Εργαστηρίου Φυσικής Πανεπιστημίου Αθηνών, στο περιοδικό Φυσικός Κόσμος (τεύχος 26 Οκτ. Νοεμ. 1971)